Markaziy Osiyo davlatlari yangiliklari
01.10.2024
|
69
OTBning iqtisodiy sharhi hisoboti: Markaziy Osiyo – 2024 yilning birinchi yarmi
Osiyo taraqqiyot banki (OTB) hisobotida ta’kidlanganidek, Markaziy Osiyo o‘zining beshta davlati – Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston, Turkmaniston va O‘zbekiston bo‘ylab turli iqtisodiy traektoriyalarni bosib o‘tmoqda – har biri o‘ziga xos muammolar va imkoniyatlarga duch kelmoqda.
Qozog‘iston 2024-yilda 3,8% o‘sish sur’atiga erishishi prognoz qilinmoqda, bu birinchi navbatda uning neft va gaz sohalariga kiritilayotgan katta investitsiyalar hamda amalga oshirilayotgan infratuzilma loyihalari hisobidan amalga oshiriladi.
Qirg'iziston Respublikasi qurilish faolligining sezilarli darajada o'sishi va shaxsiy iste'molning oshishi bilan bog'liq bo'lgan 8,1% ga baholangan kuchli iqtisodiy kengayishni namoyish etmoqda. Biroq, u kengayib borayotgan joriy hisob taqchilligi bilan kurashmoqda.
Tojikiston tashqi qarz va inflyatsiya bilan bog'liq doimiy qiyinchiliklarga qaramay, 2024 yil uchun pul o'tkazmalari va qishloq xo'jaligi eksporti tomonidan qo'llab-quvvatlanadigan o'sish sur'atini 6,1% ni kutmoqda.
Turkmaniston energetika va infratuzilmaga davlat investitsiyalarini jalb qilgan holda 6,0% o'sish sur'atini ko'zlamoqda, garchi to'g'ridan-to'g'ri xorijiy investitsiyalarni jalb qilish muhim to'siq bo'lib qolmoqda.
O‘zbekiston ishlab chiqarish va qurilish sohasidagi yutuqlar hamda investitsiyalar va uy xo‘jaliklari iste’molining sezilarli o‘sishi tufayli 6,4% prognoz qilingan o‘sish bilan ajralib turadi.Umumiy inflyatsiya bosimi va savdo taqchilligiga qaramay, Markaziy Osiyo davlatlari o'z iqtisodiyotlarini diversifikatsiya qilish va barqarorlikni oshirish bo'yicha strategiyalarni faol ravishda amalga oshirmoqda. Hisobotda taʼkidlanganidek, Oʻzbekistonning pul oʻtkazmalari manbalarini kengaytirish boʻyicha muvaffaqiyatli tashabbuslari hamda Turkmanistonning eksport salohiyatini, xususan, gaz va toʻqimachilik tarmoqlarini kengaytirishga qaratayotgani mintaqaning barqaror iqtisodiy oʻsishni taʼminlashga intilayotganidan dalolat beradi.
Bundan tashqari, tizimli islohotlar va mintaqaviy hamkorlikka doimiy e'tibor berish muhim ahamiyatga ega bo'ladi, chunki bu mamlakatlar o'zlarining iqtisodiy landshaftlarining murakkabligiga qarshi turishadi. Umuman olganda, rivojlanish va jahon bozorlariga integratsiyalashuv salohiyati davom etayotgan islohotlar va kengaytirilgan xalqaro hamkorlik asosida mustahkam bo‘lib qolmoqda.
