Ikkinchi kun davomida ishtirokchilar iqtisodiy o'zaro bog'liqlik, gumanitar almashinuvlar va mintaqalararo muloqotni institutlashtirish masalalarini muhokama qilishdi.
Iqtisodiyot sohasida, ekspertlar tomonidan Ko'rfaz davlatlari hamkorlik kengashi mamlakatlari, Yaponiya va Janubiy Koreya o'rtasidagi ichki mintaqaviy aloqalarni kuchaytirishning o'sib borayotgan tendensiyasi Markaziy Osiyo bilan sanoat yaqinlashuviga qo'shimcha turtki sifatida ta'kidlandi.
Gumanitar almashinuvlar bo'yicha sessiyada, akademik almashinuvlar, yoshlar dasturlari, turizm va fuqarolik jamiyati tashabbuslari xalqaro o'zaro tushunish va ishonchni shakllantirish vositalari sifatida ahamiyatli bo'ldi. Xususan, birgalikdagi universitet dasturlarini yaratish, yoshlar forumlari va madaniy festivalarini o'tkazish, shuningdek, mintaqalararo gumanitar aloqalar sohasida ishlaydigan nohukumat tashkilotlarni qo'llab-quvvatlash imkoniyatlari muhokama qilindi.
Shuningdek, ishtirokchilar Bourse & Bazaar fondi tashabbusi bilan Markaziy Osiyodagi bir qator davlatlarda o'tkazilgan sotsiologik so'rov natijalari bilan tanishdilar, unda Ko'rfaz davlatlari mamlakatlariga nisbatan mintaqadagi yoshlarning qarashlari aks etgan. So'rovda ishtirok etganlarning yarmidan ko'pi Ko'rfaz davlatlari mamlakatlarining turizm, ta'lim va texnologik salohiyatidan yetarlicha xabardor emasligi qayd etildi, bu esa ikki mintaqa jamiyatlarini yaqinlashtirish uchun gumanitar almashinuvlar va maqsadli axborot tashabbuslarining zarurligini ta'kidladi.
Yakuniy sessiyada ekspertlar ikki mintaqa o'rtasidagi institutlashtirilgan hamkorlikni chuqurlashtirish yo'llarini muhokama qilishdi. Shu bois, 2023-yilda Jiddada «Markaziy Osiyo – Ko'rfaz davlatlari hamkorlik kengashi» formatining boshlanishi va 2025-yilda Samarqandda davom ettirilishi alohida ta'kidlandi. Bu ikki mintaqa rahbarlarining barqaror muloqotni o'rnatish, strategik tashabbuslarni muvofiqlashtirish va o'zaro ishonch va umumiy manfaatlar asosida uzoq muddatli hamkorlik arxitekturasini shakllantirishga bo'lgan intilishlarini ko'rsatmoqda, deya ta'kidlandi forumda. Ishtirokchilar, shuningdek, ushbu format doirasida muntazam ravishda nafaqat ministerlik, balki ekspert uchrashuvlarini o'tkazish zarurligini ta'kidladilar.
Forum yakunida brifing o'tkazildi, unda Markaziy Osiyo Xalqaro Instituti direktori Javlon Vahabov, «Crossroads Central Asia» tadqiqot markazi ijrochi direktori Ayjan Sharshenova, Omanlik mehmon professor Abdualla Baabud (Yaponiya, Vaseda universiteti) va «Bourse & Bazaar» fondi ijrochi direktori Esfandiyar Batmanghelidj ikki kunlik muhokamalar natijalarini umumlashtirdilar.
Brifingda Ko'rfaz davlatlari va Markaziy Osiyo mamlakatlarining O'zbekistondagi diplomatik missiyalari rahbarlari va vakillari, mamlakatimizning tegishli vazirlik va idoralari, O'zbekistonning tahlil markazlari, Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti, Yangi O'zbekiston Universiteti, Jahon Iqtisodiyoti va Diplomatiya Universiteti, Toshkent Davlat Sharqshunoslik Universiteti, O'zbekiston Islom Akademiyasi, Ko'rfaz davlatlari mamlakatlaridan O'zbekistonda investitsiya faoliyatini olib borayotgan kompaniyalar va tashkilotlar rahbarlari va mutaxassislari, shuningdek, O'zbekistonda akkreditatsiyadan o'tgan milliy va xorijiy ommaviy axborot vositalari vakillari ishtirok etdilar.
O'z nutqida Javlon Vahabov ishtirokchilar faqat g'oyalar almashish bilan cheklanib qolmasligini, balki aniq loyihalar va tashabbuslar uchun asos yaratganliklarini ta'kidladi. MOXI direktori, shuningdek, bu formatni aniq o'lchovli mexanizmlar bilan kuzatib borish zarurligini, jumladan, yosh mutaxassislar va tadqiqotchilarni jalb qilishni ta'kidladi.
O'z navbatida, Ayjan Sharshenova ekspertlar tarmog'ining ahamiyatini ta'kidlab, endi asosiy vazifa – ushbu formatni barqaror qilish ekanligini aytdi. Ekspert fikriga ko'ra, muntazam konferensiyalar, qo'shma nashrlar, o'qituvchilar va amaliyotchilar almashinuvi –tomonlarni entuziazmdan amaliy qadamlar tomon olib boradigan vositalar.
Natijalarni yakunlab, Abdulla Baabud transport koridorlarining iqtisodiy o'sishning lokomotivi bo'lishini ta'kidladi. Professorning so'zlariga ko'ra, xususiy va davlat sektorlarining hamkorliksiz va umumiy raqamli infratuzilmasiz bu yo'nalishlarning to'liq salohiyatini ochib berish mumkin emas.
So'nggi so'zida Isfandiyar Batmanghelidj, ushbu forum yakuniy nuqta emas, balki faqat boshlanish ekanligini ta'kidladi. Tadbirni tashkil etuvchilardan biri sifatida, aynan bunday forumlar, kelajakda mintaqalararo gumanitar va iqtisodiy aloqalarni mustahkamlash uchun intellektual va amaliy asosni tayyorlashga xizmat qiladi, dedi.
Ishtirokchilar forumning ikki kunlik ishlari samaradorligini, yuqori tashkilot darajasini va muloqotning chuqurligini ta'kidlab, mintaqaviy hamkorlikda yangi bosqichga o‘tish – niyatlardan amaliy qadamlar, muloqotdan barqaror hamkorlik shakllariga o‘tish zarurligini yana bir bor ta'kidlashdi.
