Forumdan ko‘zlangan maqsad savdo tartib-qoidalarini raqamlashtirish, transport-logistika jarayonlarini optimallashtirish, bojxona rasmiylashtiruvini standartlashtirish va savdoni JST standartlariga muvofiqlashtirish orqali tartibga solish bilan Markaziy Osiyo mamlakatlari o‘rtasidagi savdo hamkorligini kengaytirish va aloqalarni mustahkamlashdan iborat.

Tadbirda Markaziy Osiyo, Yaqin Sharq, Buyuk Britaniya va AQShdan 300 dan ortiq biznes va davlat idoralari vakillari ishtirok etdi.

Forum doirasida, shuningdek, Markaziy Osiyo davlatlarining 40 dan ortiq kompaniyalari ishtirokida savdo ko‘rgazmasi va mintaqa davlatlarining biznes rahbarlari va rasmiy vakillari ishtirok etgan Savdoga ko‘maklashish milliy qo‘mitalari 11-mintaqaviy yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.

Forumni ochar ekan, USAID rahbari yordamchisining katta o‘rinbosari Z.Salahi so‘nggi 10 yil ichida CATF tadbirlarida 25 mamlakatdan 10 mingdan ortiq davlat va tijorat tuzilmalarining vakillari ishtirok etganini ta’kidladi.

Uning soʻzlariga koʻra, ushbu forum Markaziy Osiyodagi savdo kelajagini shakllantirishga yordam beradi va butun jamiyat uchun foydali boʻlgan inklyuziv, integratsiyalashgan iqtisodiy oʻsishga yordam beradi.

Shu munosabat bilan so‘zga chiqqan ekspertlar Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston Prezidenti etib saylanganining ilk kunlaridanoq Markaziy Osiyo mintaqasini birlashtirish va integratsiyalashuvi yo‘lida faol yo‘l tutayotgan davlatimiz rahbarining rolini yuqori baholadilar.

Shu bilan birga, tahlilchilar davlatlararo munosabatlarning yangi paradigmasini belgilab bergan va mintaqa birligini mustahkamlash uchun zamin yaratgan Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining Maslahat uchrashuvlarining ushbu jarayonida muhim o‘rin tutganini alohida ta’kidladilar.

O‘z navbatida, MOXI direktori “Yangi bozorlarga kirish” birinchi sessiyasida so‘zga chiqib, forum ishtirokchilariga O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlarning maqsadlari va Maslahat uchrashuvlari doirasida O’zbekiston Prezidenti tomonidan ilgari surilgan tashabbuslarni batafsil tushuntirib berdi. Bular birinchi navbatda mintaqa mamlakatlari oʻrtasidagi savdo va sarmoyaviy hamkorlikni yanada rivojlantirishga qaratilganligi aytildi.

Markaziy Osiyoning barcha davlatlarining sa’y-harakatlari natijasida so‘nggi 6-7 yilda mintaqa mamlakatlari yalpi ichki mahsuloti 70 foizga o‘sib, 450 milliard dollardan oshdi. Mintaqalararo tovar ayirboshlash hajmi so'nggi 10 yil ichida 2,5 baravarga ko'payib, 11 milliard dollarga yetdi. Markaziy Osiyo davlatlarining umumiy tashqi savdo aylanmasi 225 milliard dollarga yetdi, bu esa 7 yil avvalgi ko’rsatgichga nisbatan qariyb ikki barobar ko‘pdir.

Ijobiy dinamikaga qaramay, MOXI direktori mintaqa mamlakatlarining transport o'zaro bog'liqligining sustligi, jumladan Jahon banki ma'lumotlariga ko'ra tashqi bozorlarga yuklarni tashish xarajatlarining ulushi tovarlarning yakuniy qiymatining 50 foiziga yetishi mintaqa iqtisodiyotining rivojlanishiga to'sqinlik qiluvchi omil ekanligini ta'kidladi.

Shu munosabat bilan, uning so‘zlariga ko‘ra, transport tizimidagi qolgan to‘siqlar mintaqani global qiymat zanjiriga faol kiritish imkoniyatini bermaydi.

Mutaxassislar mintaqa mamlakatlari o‘rtasidagi savdo aylanmasini yanada kengaytirish uchun mintaqani birlashtiruvchi “Xitoy-Qirg‘iziston-O‘zbekiston” va “O‘zbekiston-Afg‘oniston-Pokiston” temir yo‘li, shuningdek, Markaziy Osiyo mintaqasini Yevropa bilan bog‘laydigan “O‘rta koridor” kabi muhim loyihalarni amalga oshirish bo‘yicha sa’y-harakatlarni birlashtirish muhimligini qayd etdilar.

Ushbu loyihalarning amalga oshirilishi Markaziy Osiyoning Yevroosiyodagi asosiy tranzit xabga aylanishiga xizmat qiladi. Xususan, O‘zbekiston rahbari tashabbusi bilan boshlangan Transafg‘on temir yo'linining qurilishi yuklarni Pokistonga yetkazib berish muddatini taxminan 5 kunga qisqartirishi va transport xarajatlarini kamida 40 foizga kamaytirishi mumkin.

Umuman olganda, o'tkazilgan tadbir ekspert savdo forumining dolzarbligini va uning barcha ishtirokchilarining Markaziy Osiyo mamlakatlari savdo-investitsiya hamkorligini yanada rivojlantirish uchun bilim, tajriba va g'oyalar almashishni davom ettirishdan manfaatdorligini tasdiqladi.