O‘z nutqida Markaziy Osiyo Xalqaro instituti (MOXI) direktori Javlon Vahabov, so‘nggi yillarda Markaziy Osiyo o‘zaro ishonch, muloqot va qo‘shma tashabbuslarga asoslangan barqaror mintaqaviylashuv bosqichidan o‘tayotganini ta’kidladi. U, shuningdek, mintaqa davlatlarining tashqi hamkorlarga, jumladan, Shimoli-Sharqiy Osiyo davlatlariga ochiqligini alohida qayd etdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, ikki mintaqa o‘rtasidagi iqtisodiy o‘zaro bog‘liqlik tobora kuchaymoqda: Markaziy Osiyo va Shimoli-Sharqiy Osiyo mamlakatlari o‘rtasidagi savdo hajmi $100 milliarddan oshdi, har yili investitsiyalar hajmi esa 3 milliard dollarga yaqin barqaror darajada qolmoqda. Vahabov yuqori texnologiyali sohalarda, xususan, “Raqamli Ipak yo‘li” tashabbusi doirasida hamkorlikni chuqurlashtirish uchun katta salohiyat mavjudligini ta’kidladi. Ayni paytda Qozog‘iston, O‘zbekiston, Qirg‘iziston va Tojikistonda o‘nlab raqamli loyihalar amalga oshirilmoqda.
MOXI direktori logistika va infratuzilma masalalariga ham alohida e’tibor qaratdi. Shu munosabat bilan, Javlon Vahabov transport yo‘nalishlarini diversifikatsiya qilish va O‘zbekiston–Qirg‘iziston–Xitoy temir yo‘li hamda Trans-Kaspi transport koridori kabi loyihalarni ilgari surish muhimligini qayd etdi. Unga ko‘ra, bunday tashabbuslar Markaziy Osiyo va Shimoli-Sharqiy Osiyo o‘rtasida yanada barqaror bog‘lanishni ta’minlashi mumkin.
Energetika sohasida esa, MOXI direktori mintaqa davlatlari Yaponiya, Koreya Respublikasi va Xitoyning yetakchi kompaniyalari bilan hamkorlikni kengaytirishga qiziqish bildirayotganini ta’kidladi. U, Qozog‘iston va O‘zbekistonda “Marubeni”, KEPCO, Samsung C\&T va PowerChina kabi kompaniyalar ishtirokida qayta tiklanadigan energiya loyihalari amalga oshirilayotganini eslatib o‘tdi. Shuningdek, yadro energetikasi va energiya samaradorligi sohasidagi hamkorlik istiqbollari ham tilga olindi.
Ekologik kun tartibiga to‘xtalar ekan, Vahabov Markaziy Osiyoda suv tanqisligi, tuproq sho‘rlanishi va iqlim xavflari kabi muammolarga e’tibor qaratdi. U, Shimoli-Sharqiy Osiyo bilan tajriba va texnologiyalar almashinuvi suv xo‘jaligida barqaror yechimlarni joriy etish va qishloq xo‘jaligini o‘zgarib borayotgan iqlim sharoitlariga moslashtirishda yordam berishiga ishonch bildirdi.
Tadbir yakunida ishtirokchilar Markaziy Osiyo va Shimoli-Sharqiy Osiyo o‘rtasida ekspertlar platformasini yaratish, muntazam bilim almashish, umumiy chaqiriqlarni tahlil qilish va qo‘shma loyihalarni muvofiqlashtirish zarurligini ta’kidladilar.
