Qozogʼiston prezidenti Germaniya iqtisodiyoti Sharqiy qoʼmitasi (GIShQ) shafeligida oʼtkazilgan ikki davlat ishbilarmon doiralarining davra suhbatida ishtirok etdi.
Davlat rahbari oʼz nutqida oʼtgan yilgi geosiyosiy oʼzgarishlarga qaramay, oʼzaro tovar ayirboshlash hajmi 25 foizga oshib, 2,8 milliard dollarga yetganini taʼkidladi. Uning soʼzlariga koʼra, nemis biznesi Qozogʼistonga salkam 6 milliard dollar sarmoya kiritgan. Bundan tashqari, ushbu investitsiyalarning qariyb 90 foizi noresurs sektoriga toʼgʼri keladi. Mamlakatimizda jami mingdan ortiq nemis sarmoyasi ishtirokidagi korxonalar faoliyat yuritmoqda.
Qosim-Jomart Tokaev Germaniyaning biznes yuritishda qatʼiyat, aniqlik va masʼuliyat tamoyillariga asoslangan yondashuvini yuqori baholadi. Prezident “Qozogʼistonda nemis sifati bilan ishlab chiqarilgan” formulasi boʼyicha mahsulot ishlab chiqaradigan ishlab chiqarish quvvatlarini tashkil etishdan manfaatdorligini bildirdi.
Davlat rahbari oʼzaro hamkorlikning bir qancha istiqbolli yoʼnalishlarini belgilab berdi. Uning soʼzlariga koʼra, birinchi navbatda, Qozogʼiston Germaniya va Yevropa sanoatiga zarur boʼlgan tabiiy resurslar va muhim xomashyo sohasida ishonchli sherik boʼlishga tayyor.
"2040 yilga borib muhim strategik materiallar va noyob yer osti resurslariga global talab 4 baravar oshishi kutilmoqda. Jahon banki hisob-kitoblariga koʼra, Qozogʼistonda qiymati 46 trillion dollardan ortiq boʼlgan besh mingdan ortiq ochilmagan konlar mavjud. Shuning uchun men kansler Olaf Sholьtsga Konsortsium yaratishni taklif qildim. qoʼshma xomashyo loyihalarini amalga oshirish. Bu tashabbus hukumatlararo sheriklik toʼgʼrisidagi amaldagi kelishuvlar qatori hamkorligimizni yangi bosqichga koʼtaradi. Men nemis xususiy investorlarini ushbu Konsortsiumga aʼzo boʼlishga taklif qilaman”, - dedi Prezident.
Keyingi istiqbolli yoʼnalish qayta tiklanadigan energiya manbalari sohasidagi hamkorlik boʼldi. Qosim-Jomart Toqaev taʼkidlaganidek, mamlakatimizda “yashil” vodorod boʼyicha dunyoda yetakchi boʼlish uchun barcha shart-sharoit mavjud. Hozirda nemis-shved kompaniyasi Svevind Group bilan yashil vodorod ishlab chiqarish boʼyicha 50 milliard dollarlik kelishuv mavjud. Bu dunyodagi eng yirik loyihalardan biridir. Kelgusida yashil vodorod ishlab chiqarish yashil poʼlat, alyuminiy va boshqa metallarni ishlab chiqarishga yoʼl ochishi mumkin. Prezident nemis texnologik yechimlarini Qozogʼiston tabiiy va inson resurslari bilan uygʼunlashtirish yuqori natijalarga olib kelishiga ishonch bildirdi.
Hamkorlikning navbatdagi yoʼnalishi transport va logistika salohiyatidan foydalanish boʼldi. Davlat rahbarining taʼkidlashicha, yangi geosiyosiy voqelikda “Oʼrta yoʼlak” Yevropa va Osiyo oʼrtasidagi aloqalarni taʼminlashda tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda.
Davlat rahbari qishloq xoʼjaligi sohasida hamkorlik qilish uchun katta zaxiralar mavjudligiga ishonadi.
"Qozogʼiston mintaqaviy oziq-ovqat markaziga aylanishni rejalashtirmoqda. Buning uchun mahsulotlarni ishlab chiqarish, saqlash va tarqatishni birlashtiruvchi mintaqalararo savdo va logistika aloqalari tizimi yaratiladi. Turli sohalardagi koʼplab nemis kompaniyalari ishlab chiqarishni rivojlantirishga jalb etilishi mumkin. Qozogʼistonda barqaror qishloq xoʼjaligi – biotexnologiya va oʼgʼitlardan tortib sunʼiy intellektgacha, qishloq xoʼjaligi texnikasi, irrigatsiya va oziq-ovqat sanoatidan tortib genetika va qayta tiklanadigan energiya manbalarigacha mavjud”, — dedi Prezident.
Qosim-Jomart Toqaevning soʼzlariga koʼra, hamkorlikning yana bir ustuvor yoʼnalishi IT texnologiyalari sohasi boʼlishi mumkin. Prezident Qozogʼistonning raqamli transformatsiya boʼyicha saʼy-harakatlari jahon miqyosida eʼtirof etilganini taʼkidladi. BMT elektron hukumat tizimimizni TOP-30 roʼyxatiga kiritdi.
“Biz IT-mahsulotlar va xizmatlar eksportini 1 milliard dollarga yetkazishni va inson kapitalimizni mustahkamlashni, 2025 yilgacha 100 mingta jahon miqyosida raqobatbardosh boʼlaoladigon IT-mutaxassislarini tayyorlashni rejalashtirmoqdamiz. Germaniyalik hamkorlarimiz bilan turli koʼrinishdagi hamkorlik, jumladan, ilmiy-tadqiqot, startaplar, taʼlim, kommunikatsiyalar va boshqa tegishli sohalarda loyihalarni ishga tushirish uchun ochiqmiz”, – dedi Prezident.
Hamkorlikning navbatdagi dolzarb yoʼnalishlari inson kapitalini rivojlantirish va investitsiyalarni jalb qilish boʼldi. Inson kapitali sohasida Kaspiy davlat universiteti qoshida Qozogʼiston-Germaniya muhandislik instituti va Sharqiy Qozogʼiston texnika universiteti qoshida Qozogʼiston-Germaniya fan va texnologiya institutini tashkil etish tashabbusi allaqachon boshlangan. Taʼkidlanganidek, Qozogʼiston sarmoyalarni jalb qilish boʼyicha Ostona xalqaro moliya markazi platformasi orqali xorijiy investorlar uchun barcha imkoniyatlarni taqdim etmoqda.
Qosim-Jomart Tokaev nemis ishbilarmonlarini Qozogʼiston iqtisodiyotini diversifikatsiya qilish, yangi ishlab chiqarish quvvatlarini ochish va ilgʼor nemis texnologiyalarini joriy etishga qaratilgan loyihalarni amalga oshirishda faol ishtirok etishga taklif qildi.
Tadbir davomida, shuningdek, Germaniya iqtisodiyoti Sharqiy qoʼmitasi boshqaruvi raisi Katrina Klaas-Myulьhauzer, Germaniya sanoati federal ittifoqi (GSFI) boshqaruvi aʼzosi Volfgang Nidermark, shuningdek, kompaniyaning top-menejerlari taqdimotlari tinglandi. Germaniyaning “Deutsche Bahn”, “Knauf”, “Wilo”, “BASF”, “Rhenus”, “Svevind” kabi bir qator yirik kompaniyalari Qozogʼiston bilan iqtisodiyotning tegishli tarmoqlarida hamkorlikni rivojlantirishning bugungi holati va istiqbollari haqida oʼz qarashlarini taqdim etdilar.
Germaniya Iqtisodiyotining Sharqiy Qoʼmitasi (GIShQ) Germaniya Federativ Respublikasining Markaziy, Sharqiy va Janubi-Sharqiy Yevropa, Janubiy Kavkaz va Markaziy Osiyodagi 29 ta davlat uchun mintaqaviy tashabbusi hisoblanadi. Sharqiy qoʼmita Germaniyaning oltita yetakchi iqtisodiy ittifoqi tomonidan qoʼllab-quvvatlanadi va 400 ga yaqin kompaniya aʼzo.
