Hurmatli hamkasblar, aziz mehmonlar,

Men uchun bu yerda, Markaziy Osiyo xalqaro instituti mezbonligida bo‘lib o‘tayotgan “Markaziy Osiyo – AQSh” tahliliy markazlari birinchi forumida sizlarni kutib olish katta sharafdir. Men barcha hukumat vakillari, biznes hamjamiyati, ilmiy doiralar va tahliliy markazlar vakillariga o‘z vaqtlarini ajratib, biz bilan bo‘lganliklari uchun chin dildan minnatdorlik bildiraman. Ko‘pchiligingiz bilan men Vashingtonda, O‘zbekistonning AQShdagi elchisi sifatida faoliyat yuritgan paytimdan tanishman, shuning uchun bugungi kun men uchun alohida ahamiyatga ega.

Mazkur ajoyib tadbirni tashkil etishda ko‘rsatgan ko‘magi uchun men Kaspiy siyosiy markazi direktori janob Efgan Nifti, «Meros» fondi prezidentining katta maslahatchisi doktor Jeyms Karafano, shuningdek, Amerika-O‘zbekiston, Amerika-Qirg‘iziston va Amerika-Tojikiston biznes kengashlari ijrochi direktori Yelena Son xonimga minnatdorlik bildiraman. Men bugungi forumni bizning hamkorligimizning birinchi qadami deb bilaman va u kelgusi yillarda rivojlanib, mustahkamlanishiga samimiy umid qilaman.

Shuningdek, bir muhim jihatni ta’kidlashni istardim. Bugun O‘zbekistonda O‘qituvchi va murabbiylar kuni nishonlanmoqda — rasmiy davlat bayrami. Shunga qaramay, ko‘pchiligingiz ushbu kunni biz bilan o‘tkazishga qaror qildingiz. Shu uchun sizlarga alohida minnatdorlik bildiraman. Bizning forumimiz ham bir jihatdan o‘zaro o‘qitish va bilim almashishga bag‘ishlangan, shuning uchun tanlangan sana alohida ramziy ahamiyatga ega bo‘lishi mumkin.

Bu forumni o‘tkazish uchun eng qulay lahzani tasavvur qilish qiyin. Keyingi oy C5+1 formati tashkil etilganligiga aniq o‘n yil to‘ladi, bu esa o‘n yillik muloqot va hamkorlik davrini belgilaydi. Ma’lumki, 2015-yil noyabrida AQShning sobiq Davlat kotibi Jon Kerri C5+1 formatidagi birinchi uchrashuvni o‘tkazgan. Bu esa AQSh bilan Markaziy Osiyo besh davlati o‘rtasidagi yangi hamkorlik platformasining boshlanishi bo‘lgan. Ushbu sa’y-harakatlar natijasida 2023-yilda Nyu-York shahrida prezidentlar sammiti o‘tkazilishiga erishildi.

Biz yuqori darajadagi navbatdagi C5+1 sammiti, barcha besh Markaziy Osiyo davlatlari va AQSh prezidentlarining ishtirokida, joriy yil oxirida o‘tkazilishiga katta umid bog‘laymiz.

Shuningdek, o‘tgan hafta Markaziy Osiyo besh davlati yetakchilari Qo’shma Shtatlarga BMT Bosh Assambleyasining 80-sessiyasida ishtirok etish uchun tashrif buyurdilar. Shu nuqtai nazardan, Prezident Shavkat Mirziyoyevning tarixiy tashrifi alohida ahamiyatga ega bo‘ldi. U yerda Shavkat Mirziyoyev AQSh Prezidenti Donald Tramp bilan uchrashib, nafaqat O‘zbekiston, balki butun Markaziy Osiyo strategik hamkorlik yo‘lida AQSh bilan ishlashga sodiqligini tasdiqladi.

Bu muhim bosqich bo‘lib, bugun biz shu ruhni rivojlantirish uchun yig‘ildik — muloqot va hamkorlik ruhini tahliliy markazlar va ekspert hamjamiyatlari darajasiga ko‘tarish, shuningdek oliy darajadagi muhokamalarni amaliy g‘oyalar va barqaror hamkorlikka aylantirish niyatidamiz.

Shuni ham ta’kidlashni istardimki, bu C5+1 formati doirasida AQSh va barcha besh Markaziy Osiyo davlatlari o‘rtasida tahliliy markazlar darajasida birinchi uchrashuvdir. Oldin ikki tomonlama yoki hatto uch tomonlama muloqotlar bo‘lishi mumkin edi, ammo ilgari barcha Markaziy Osiyo davlatlari va AQSh tahliliy markazlari bir joyda bunday formatda yig‘ilmagan. Bu esa C5+1 formatining ahamiyati va umumiy muammolar hamda imkoniyatlar bo‘yicha birgalikda ishlashning muhimligini yaqqol ko‘rsatadi.

Hurmatli mehmonlar,

Bugun biz uchun ikki sobiq AQSh elchisini kutib olish sharafdir: birinchisi — Qirg‘iziston va O‘zbekistonda xizmat qilgan hamda C5+1 formatida uning tashkil etilganidan buyon bevosita ishtirok etgan Spratlen xonim, ikkinchisi — AQShning Qozog‘iston, Tojikiston va Turkmanistonda vakilli bo’lgan janob Hogland. Ular Markaziy Osiyoni har tomonlama yaxshi bilishadi.

Shuningdek, biz faoliyat yuritayotgan AQSh elchisi janob Henikni, shuningdek O‘zbekistonda akkreditatsiyalangan Markaziy Osiyo davlatlari elchilarini qutlaymiz. Sizlarning ishtirokingiz muhokamalarimizga alohida ahamiyat bag‘ishlaydi. Janob Henikning o‘ziga xos tarixi bor — ilgari u bu yerda yosh uchinchi kotib sifatida ishlagan va hazil tariqasida uni elchixonadagi “uchinchi odam” deb atashgan. Bugun esa u AQSh diplomatik missiyasi rahbari sifatida O‘zbekistonga qaytdi, bu alohida ramziy ahamiyatga ega.

Ehtimol, sizga ma’lumki, hozir AQShda hukumat ishini to‘xtatish xavfi mavjud. Shunga qaramay, janob Henik bugun biz bilan va biz buni juda qadrlaymiz.

Bunday chaqiriqlar Vashington uchun istalmagan bo‘lishi mumkin, ammo ular bugungi kabi forumlarning naqadar muhim ekanligini eslatadi. Muloqot, hamkorlik va umumiy til topish nafaqat davlat ichida, balki davlatlar o‘rtasida ham zarur. Bugun shu yerda yig‘ilib, biz noaniqlik sharoitida ham o‘zaro tushunishni chuqurlashtirish va hamkorlikni mustahkamlashimiz mumkinligini namoyish qilamiz.

Shuningdek, janob Bleykni ta’kidlashni istardim. U AQSh Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha sobiq yordamchisi. U shaxsan ishtirok eta olmagan bo‘lsa-da, iliq salomlarini yo‘lladi va videomurojaat yozib qoldirdi. Uni keyinchalik elchilar sessiyasida ko‘ramiz. Shuningdek, AQSh Milliy xavfsizlik kengashida Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha sobiq ikki direktor — doktor Erik Rudenshold va professor Brian Todd ham biz bilan birga. Ularning mintaqaga oid siyosatni shakllantirish markazidagi tajribasi muhokamalarimizga muhim hissa qo‘shadi.

Shuningdek, Toshkentda faoliyat yuritayotgan Amerika kompaniyalari rahbarlari va vakillarini, shuningdek xususiy sektor va davlat tuzilmalaridan hamkasblarni kutib olishdan mamnunman.

Hurmatli hamkasblar,

Bugungi kun dasturi bo‘yicha batafsil to‘xtalib o‘tmayman, chunki sizda forum konseptual eslatma va jadval bilan birga bukletlar mavjud.

Shuni ta’kidlashni istardimki, bugungi uchrashuvning asosiy natijalaridan biri tahliliy hisobot bo‘ladi. Unda nutq so‘zlaganlar va ishtirokchilarning fikrlari, takliflari va tavsiyalari aks etadi. Ushbu hujjat nafaqat muhokamalarimiz mazmunini qayd etadi, balki siyosatchilar, ekspertlar va hamkorlar uchun AQSh va Markaziy Osiyoda amaliy resurs bo‘lib xizmat qiladi. Men samimiy umid qilamanki, u bugungi muloqotni kelgusi yillarda hamkorlikni chuqurlashtirish bo‘yicha aniq qadamlar shaklida davom ettirishga yordam beradi.

Hurmatli ishtirokchilar, sizlarga samarali muhokamalar va kun davomida mazmunli fikr almashuvini tilayman.

E’tiboringiz uchun rahmat!