Hurmatli Aleksey Vladimirovich!
Hurmatli hamkasblar!
Avvalo, bugungi davra suhbati ishtirokchilari va mehmonlarini samimiy qutlab, ushbu tadbirni tashkil etishda ko‘mak bergan rossiyalik hamkasblarimizga minnatdorlik bildirishni istayman.
Ushbu uchrashuvimiz muhim yubiley sanasiga to‘g‘ri kelmoqda. Aynan 20 yil avval Moskva shahrida O‘zbekiston Respublikasi va Rossiya Federatsiyasi o‘rtasida ittifoqchilik munosabatlari to‘g‘risidagi shartnoma imzolangan edi. Ushbu hujjat ikki davlat hamkorligida yangi davrni boshlab, muhim tarixiy voqeaga aylangan.
O‘tgan yigirma yil mobaynida ushbu Shartnoma xavfsizlik, iqtisodiyot, energetika, transport infratuzilmasi, ilm-fan, axborot texnologiyalari va gumanitar ohalarda o‘zbek-rus munosabatlarini rivojlantirishning mustahkam poydevori bo‘lib xizmat qilmoqda.
Shu bilan bugungi kunda biz ikki tomonlama aloqalardagi haqiqiy va sezilarli yutuqlarni ishonch bilan qayd etishimiz mumkin, ular sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarildi.
Siyosiy muloqotning yuqori intensivligiga alohida e’tibor qaratilmoqda. Muhim voqealardan biri – 2023-yil oktabrda O‘zbekiston Prezidenti Sh.M. Mirziyoyevning Qozon va Moskva shaharlariga, shuningdek, 2024-yil may oyida Rossiya Prezidenti V.V. Putinning Toshkentga tashrifidir. O‘tkazilgan uchrashuvlar davomida yetakchilarimiz ittifoqchilik shartnomasining asosiy tamoyillarining o‘zgarmasligini yana bir bor tasdiqladi.
Mamlakatlarimiz sherikligini chuqurlashtirishga bo‘lgan sodiqlik iqtisodiyot sohasida ham o‘z ifodasini topdi. Rossiya O‘zbekistonning yetakchi hamkori maqomini saqlab qolmoqda. Oxirgi 20 yil davomida o‘zaro savdo hajmi deyarli olti baravar oshib, 2005-yilda 2 mlrd dollar bo‘lgan ko‘rsatkich 2024-yilda 11,6 mlrd dollarga yetdi.
Faqatgina 2025-yilning yanvar–avgust oylarida tovar aylanmasi 9 mlrd dollardan oshdi. Shu bilan birga, yetkazib berilgan mahsulotlarning deyarli 70% yuqori qo‘shimcha qiymatga ega. Ikkala davlat rahbarlari bu ko‘rsatkichni 30 mlrd dollarga yetkazishni maqsad qilgan.
Rossiyalik ishtirokchilar bilan qo‘shma korxonalarning soni ham sezilarli darajada oshgan – agar 20 yil avval ularning soni taxminan 430 ta bo‘lsa, bugungi kunda 3 mingtadan ortiq.
Energetika hamkorligining yangi bosqichini belgilovchi muhim ramz – Jizzax viloyatida atom elektr stansiyasining qurilishi bo‘ldi. Ushbu loyiha an’anaviy energetika tashabbuslarini «yashil» loyihalar bilan uyg‘unlashtirib, qo‘shma loyihalarimiz doirasini kengaytiradi. O‘zbekiston Prezidenti Sh.M. Mirziyoyev ta’kidlaganidek, AES mamlakatning kelajak iqtisodiy rivojlanishi uchun hayotiy ahamiyatga ega bo‘lib, uning energetik xavfsizligiga strategik hissa qo‘shadi.
Ta’lim sohasidagi yutuqlarni alohida qayd etishdan mamnunmiz. Agar 2005-yilda O‘zbekistonda faqat bitta rossiyalik oliy ta’lim muassasasining filiali faoliyat yuritgan bo‘lsa – bu G.V. Plekhanov nomidagi Iqtisodiyot universiteti, u mustaqil O‘zbekistondagi birinchi xorijiy universitet edi. Bugungi kunda ularning soni 14 taga yetdi. Yaqin kelajakda Bauman nomidagi Moskva davlat texnika universiteti filialining ochilishi kutilmoqda. O‘zbekiston Rossiya universitetlari filiallari soni bo‘yicha MDH mamlakatlari orasida birinchi o‘rinda turibdi, qo‘shma ta’lim dasturlarining soni esa 400 taga yaqinlashmoqda.
Turizm sohasida ham o‘sish sezilarli. 2005-yilda O‘zbekistonga tashrif buyurgan xorijiy turistlar soni 241 ming kishini tashkil qilgan bo‘lsa, 2024-yilda faqat Rossiyadan kelgan turistlar soni 870 mingga yetdi. Bu, shuningdek, O‘zbekiston MDH mamlakatlari orasida eng yaxshi turistik yo‘nalish sifatida tan olingani va «Russian Traveler Awards 2024» mukofotini qo‘lga kiritganini ham tasdiqlaydi.
Shunday qilib, 20 yil davomida o‘zbek-rus munosabatlari sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarilib, aniq loyihalar va real mazmun bilan to‘lishi hamkorlik dinamikasining o‘sishida o‘z ifodasini topmoqda.
Shuni ham ta’kidlash joizki, bizning aloqalarimiz faqat ikki tomonlama o‘lcham bilan cheklanmaydi. So‘nggi yillarda Markaziy Osiyoda sodir bo‘layotgan jarayonlar va hududiy hamkorlikni mustahkamlash bilan bog‘liq o‘zgarishlar yangi muloqot mexanizmlarini yaratmoqda.
Shu nuqtai nazardan, «Markaziy Osiyo – Rossiya» formatidagi hamkorlik hududiy o‘zaro bog‘liqlikni rivojlantirish uchun asos yaratadi. Joriy yil oktabr oyida Dushanbe shahrida bo‘lib o‘tgan ushbu formatdagi mintaqa davlatlari yetakchilari ikkinchi sammiti qo‘shma rivojlanish istiqbollari va mintaqaviy darajadagi aloqalarni mustahkamlash bo‘yicha muhim platformaga aylandi.
Sammit davomida hamkorlikni chuqurlashtirishga qaratilgan bir qator tashabbuslar ilgari surildi.
Xususan, O‘zbekiston Prezidenti muntazam yuqori darajadagi uchrashuvlar o‘tkazishni, hukumat rahbarlari o‘rinbosarlari muvofiqlashtiruvchi kengashini yaratishni, transport-logistika bog‘liqligini rivojlantirishni, « Markaziy Osiyo – Rossiya Agroexpress» va sanoat injiniringi Hub loyihalarini ishga tushirishni, Mintaqaviy kompetensiyalar markazini tashkil etishni, energetika hamkorligini kengaytirishni, shuningdek, ta’lim, madaniyat va ijtimoiy aloqalarni mustahkamlashni taklif qildi.
Ushbu tashabbuslar amaliy samaradorlikni oshirish va o‘zaro hamkorlikni yanada rivojlantirishga, shu jumladan ko‘p tomonlama formatlar orqali xizmat qiladigan qo‘shimcha platformalar yaratishga qaratilgan.
Hurmatli mehmonlar!
O‘zbek-rus hamkorligini mustahkamlashda ekspertlar hamkorligi – tahliliy va ilmiy markazlar o‘rtasidagi muloqot – alohida ahamiyatga ega. So‘nggi yillarda Markaziy Osiyo xalqaro instituti (MOXI) yetakchi rossiyalik hamkorlar bilan tizimli muloqot o‘rnatdi.
Faqat joriy yilda institut delegatsiyasi Moskva shahriga ikki marta tashrif buyurib, RSTI, IMEMO, XMOI, RFA SHI va Gorchakov Fondi bilan bir qator qo‘shma tadbirlarni o‘tkazdi. Ushbu aloqalar o‘zaro tushunishni mustahkamlab, amaliy qarorlar uchun intellektual yo‘nalishlarni shakllantiradi.
Bugungi davra suhbati ekspertlar muloqotining davomiga aylanadi. Biz siyosiy, iqtisodiy, energetika va gumanitar hamkorlikning asosiy yo‘nalishlariga, shuningdek, o‘zbek-rus aloqalarini yanada chuqurlashtirish istiqbollariga e’tibor qaratamiz.
Ishonchim komilki, mehmonlarimiz ushbu mavzularni batafsil yoritadi. Barcha ishtirokchilarga samarali ish, mazmunli chiqishlar va konstruktiv fikr almashinuvini tilayman.
Rahmat.
