Nutqlar
28.09.2026
|
309
Markaziy Osiyo xalqaro instituti direktori Javlon Vaxabovning “Markaziy Osiyo – Yaponiya” tahliliy markazlari birinchi forumidagi kirish nutqi
2026-yil 23-sentabr, MOXI, Toshkent

Assalomu alaykum! Minasan, ohayo gozaimas!

Hurmatli hamkasblar, muhtaram mehmonlar!

Avvalo, Yaponiya Tashqi ishlar vazirining sobiq parlament o‘rinbosari, Janobi Oliyalari Eri Arfiyaga Forum ishtirokchilariga yo‘llagan samimiy videomurojaati uchun chuqur minnatdorligimni bildirmoqchiman. Shuningdek, Janobi Oliylari, Elchi Kenji Xirataga ushbu yig‘ilishimiz ishtirokchilariga murojaat qilganliklari uchun alohida tashakkur izhor etaman.

Shuningdek, Tokio universitetining Osiyo bo‘yicha ilg‘or tadqiqotlar instituti direktori professor Jin Satoni ushbu Forumni tashkil etish va uni amaliyotga tatbiq etishga qo‘shgan yaqin hamkorligi hamda shaxsiy hissasi uchun alohida qutlab, minnatdorlik bildiraman.

Bugun ushbu zalda shunday nufuzli tarkibdagi ishtirokchilarni — yetakchi olimlar va ekspertlar, tadqiqot institutlari rahbarlari, diplomatlar hamda Yaponiya, Markaziy Osiyoning barcha besh davlati va Ozarbayjon davlat idoralari vakillarini ko‘rib turganimizdan mamnunmiz.

Shuningdek, ertaga Forumimizning ikkinchi kunini qabul qiladigan Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetiga ham o‘z minnatdorligimni bildirmoqchiman.

Yaponiyada shunday ibora bor: Nanigoto mo hajime ga kanjin — “Eng muhimi — boshlanishidir”.

Bugun Forumimizning ilk yig‘ilishi o‘tkazilayotgan ekan, bu barchamiz zimmasiga alohida mas’uliyat yuklaydi.

Shu bilan birga, Forumimiz yangi bo‘lsa-da, uning negizidagi hamkorlik yangi emas. Ushbu hamkorlik uch o‘n yildan ortiq davom etib kelayotgan muloqot, shakllangan o‘zaro ishonch va Markaziy Osiyo hamda Yaponiya birgalikda harakat qilib, yanada katta natijalarga erishishi mumkin, degan umumiy qarashga tayanadi.

Shu bois, Markaziy Osiyo xalqaro institutida ilk bor o‘tkazilayotgan “Markaziy Osiyo – Yaponiya” tahliliy markazlari forumida barchangizni qutlash men uchun katta sharafdir.

Aziz do‘stlar!

Ushbu Forumni boshlash uchun ayni muddao bo‘lgan payt, deb hisoblayman.

Yaponiya Markaziy Osiyoning jahon hamjamiyati bilan hamkorlik tarixida alohida o‘rin tutadi. 2004-yilda Yaponiya Markaziy Osiyoning besh davlati bilan yagona mintaqa sifatida alohida muloqot formatini yo‘lga qo‘ygan birinchi tashqi hamkor bo‘ldi.

Bu uzoqni ko‘zlagan qaror edi. Bugungi kunda “Markaziy Osiyo plyus” formatlari mintaqamizning dunyoning yetakchi iqtisodiyotlari va xalqaro hamkorlari bilan o‘zaro aloqalarini rivojlantirishning asosiy vositalaridan biriga aylandi. Biroq bu yo‘nalishda birinchi qadamni aynan Yaponiya qo‘ygan.

So‘nggi yigirma yil davomida “Markaziy Osiyo plyus Yaponiya” muloqoti vazirlar darajasidagi uchrashuvlar, ekspertlar maslahatlashuvlari, biznes forumlar va Tokio dialogi orqali izchil rivojlanib bordi.

O‘tgan yilning dekabr oyida ushbu hamkorlik “Markaziy Osiyo plyus Yaponiya” muloqotining ilk sammiti o‘tkazilishi bilan yangi bosqichga ko‘tarildi. Tokio deklaratsiyasida uchta ustuvor yo‘nalish belgilandi: yashil rivojlanish va barqarorlikni ta’minlash, o‘zaro bog‘liqlik hamda inson kapitalini rivojlantirish.

Shuningdek, Yaponiya kelgusi besh yil davomida Markaziy Osiyoda umumiy qiymati 3 trillion iyenaga teng biznes loyihalarini amalga oshirishni maqsad qilganini ma’lum qildi.

Sammit davomida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti, Janobi Oliylari Shavkat Mirziyoyev Markaziy Osiyo va Yaponiya yetakchi tahliliy markazlarini birlashtiradigan Ekspertlar forumini tashkil etish tashabbusini ilgari surdi. Bugun biz ushbu tashabbusni amaliyotga tatbiq etishni boshlayapmiz.

Hurmatli Forum ishtirokchilari!

Mazkur Forumning tashkil etilishi oddiy, ammo muhim tamoyilni aks ettiradi: siyosiy kelishuvlar mustahkam intellektual va institutsional asosga tayanishi zarur.

Sammitlar strategik yo‘nalishlarni belgilaydi. Hukumatlar hamkorlikning tegishli mexanizmlari va asoslarini shakllantiradi. Biznes esa aniq loyihalarni amalga oshiradi. Tahliliy markazlar ushbu darajalarni amaliy takliflar, yangi tahliliy ishlanmalar va erishilgan natijalarni mustaqil baholash orqali bog‘lab turadi.

Markaziy Osiyoda so‘nggi yillarda yuz bergan sezilarli o‘zgarishlarni hisobga oladigan bo‘lsak, hamkorlikning ekspertlik yo‘nalishi alohida ahamiyat kasb etadi.

Mamlakatlarimiz o‘zaro ishonchni mustahkamladi, mintaqaviy muloqotning muntazam mexanizmlarini shakllantirdi hamda savdo, transport, energetika, raqamlashtirish va inson kapitalini rivojlantirish sohalaridagi hamkorlikni kengaytirdi. Bu esa Yaponiya bilan hamkorlik uchun yangi imkoniyatlarni yuzaga keltirmoqda.

Bugungi kunda biz milliy ustuvor yo‘nalishlarni to‘ldiradigan va ayni vaqtda butun mintaqa uchun manfaat keltiradigan mintaqaviy tashabbuslarni amalga oshirish uchun tobora keng imkoniyatlarga egamiz.

O‘z navbatida, Yaponiya Markaziy Osiyoga ilg‘or texnologiyalar, yuqori standartlar, uzoq muddatli investitsiyalar hamda inson resurslarini rivojlantirish borasidagi katta tajribasini taklif etmoqda.

Eng muhimi, bizni kuchli siyosiy iroda va aniq belgilangan ustuvor yo‘nalishlar birlashtirib turibdi. Umumiy vazifamiz ularni aniq loyihalar, institutsional sheriklik va o‘lchab bo‘ladigan natijalarga aylantirishdan iborat.

Hurmatli hamkasblar!

Ushbu ikki kun davomida biz tobora kengayib borayotgan hamkorligimizning barcha asosiy yo‘nalishlarini qamrab olishga harakat qilamiz.

Bugun birinchi sessiyada “Markaziy Osiyo plyus Yaponiya” muloqotining asoslarini ko‘rib chiqamiz, ikkinchi sessiyada esa barqaror rivojlanish masalalariga e’tibor qaratamiz.

Ertaga uchinchi sessiyada o‘zaro bog‘liqlik masalalariga e’tibor qaratamiz va Forum ishini gumanitar hamkorlikka bag‘ishlangan to‘rtinchi sessiya bilan yakunlaymiz.

Biroq bizning vazifamiz faqat ma’ruzalarni tinglash va fikr almashishdan iborat emas. Forum davomida bir qator amaliy masalalarga alohida e’tibor qaratishingizni taklif qilaman.

Qaysi yirik va strategik loyihalar hamkorligimizning amaliy ahamiyatini yaqqol namoyish etishi mumkin? Istiqbolli g‘oyalarni puxta ishlab chiqilgan va moliyaviy jihatdan barqaror tashabbuslarga qanday aylantirish mumkin? Tahliliy markazlar amalga oshirilayotgan ishlarning borishini monitoring qilish va hukumatlarga o‘z vaqtida tegishli tavsiyalar taqdim etishda qanday rol o‘ynashi mumkin?

Shuningdek, Yaponiya bilan hamkorlik nafaqat alohida milliy loyihalarni, balki Markaziy Osiyoda mintaqaviy o‘zaro bog‘liqlik va barqaror rivojlanish jarayonlarini ham qo‘llab-quvvatlashini ta’minlash muhimdir.

Muhtaram mehmonlar!

Biz ushbu Forumni bir martalik tadbir sifatida ko‘rmaymiz. Maqsadimiz uni Markaziy Osiyo davlatlari va Yaponiyada navbatma-navbat o‘tkaziladigan muntazam ekspertlik platformasiga aylantirishdan iborat.

Bugungi muhokamalarimiz natijalari ushbu zalni tark etishimiz bilan yakunlanib qolmasligi kerak. Biz hukumatlarimiz uchun amaliy tavsiyalarni o‘z ichiga olgan qo‘shma tadqiqot materiallari va jamoaviy nashr tayyorlashni rejalashtirmoqdamiz.

Barchangizga samarali va mazmunli munozaralar, ochiq fikr almashuv hamda Forumimiz ishida muvaffaqiyatlar tilayman.

Arigato gozaimas. Katta rahmat.

Diqqat! Agar matnda xato topsangiz, uni tanlang va ma'muriyatni xabardor qilish uchun Ctrl + Enter tugmalarini bosing
Saytni ishlab chiqish: uzinfocom