Yangi platforma Markaziy va Janubiy Osiyo o‘rtasidagi yaqinlikni kuchaytirish, barqaror o‘zaro bog‘liqlik arxitekturasini barpo etish yo‘llarini muhokama qilish, shuningdek, mintaqaviy xavfsizlik va iqtisodiy integratsiyani ta’minlash bo‘yicha umumiy yondashuvlarni belgilashga qaratilgan edi.
Uch kunlik forumda Markaziy Osiyo mamlakatlari va Afg‘oniston tashqi ishlar vazirlarining o‘rinbosarlari, Afg‘oniston bo‘yicha maxsus vakillar, BMTning Afg‘onistonga yordam missiyasi rahbari Roza Otunbayeva, Markaziy Osiyo bo‘yicha BMTning Preventiv diplomatiya markazi rahbari Kaxa Imnadze, MDH bosh kotibi o‘rinbosari Dmitriy Trefilov, SHHT bosh kotibi o‘rinbosari Pe Yanfan, mintaqa mamlakatlari savdo-sanoat palatalari rahbarlari va a’zolari, diplomatlar, biznes vakillari, yetakchi tahliliy markazlar va ilmiy-tadqiqot muassasalari rahbarlari hamda mutaxassislari ishtirok etdi.
Tadbirda Markaziy Osiyo Xalqaro Instituti (MOXI) direktori Javlon Vahabov nutq so‘zladi. Nutqida u ikki mintaqa o‘rtasidagi savdo va investitsion aloqalarni rivojlantirishning asosiy omili sifatida transport bog‘liqligini tubdan yaxshilash, zamonaviy, samarali va xavfsiz transport-logistika infratuzilmasini yaratish zarurligini ta’kidladi.
Shu nuqtai nazardan, Xitoy–Qirg‘iziston–O‘zbekiston va O‘zbekiston–Afg‘oniston–Pokiston temiryo‘llari kabi uzviy bog‘langan infratuzilma loyihalarining amalga oshirilishi logistika xarajatlarini sezilarli darajada kamaytirish, tashqi savdo yo‘nalishlarini diversifikatsiya qilish va bozorlardagi o‘zaro bog‘liqlikni mustahkamlash imkonini beradi. Bu esa, uning fikriga ko‘ra, xususiy investitsiyalar oqimi, ishlab chiqarish zanjirlarining kengayishi hamda milliy iqtisodiyotlar raqobatbardoshligining oshishiga zamin yaratadi.
Shuningdek, Javlon Vahabov bugungi keskin o‘zgarayotgan geosiyosiy va iqtisodiy sharoitda Markaziy Osiyo transport va logistika bog‘liqligi sohasida ko‘p variantli strategiyani faol ilgari surayotganini qayd etdi.
MOXI direktorining so‘zlariga ko‘ra, Afg‘oniston orqali o‘tuvchi yo‘nalishlarning ahamiyati oshib bormoqda: Turkmaniston TAPI gaz quvurini qurmoqda, Qozog‘iston esa G‘irot va Qandahor orqali o‘tuvchi temiryo‘l loyihasini ilgari surmoqda. Shu bilan birga, Eronning janubiy portlariga, xususan, Chabahar portiga chiqish ustuvor yo‘nalishlardan biriga aylanmoqda. Javlon Vahabov ta’kidlashicha, O‘zbekiston ushbu yo‘nalishga alohida ahamiyat qaratmoqda va Hindiston hamda Eron bilan yuk tashishlarni rivojlantirish bo‘yicha muloqot olib bormoqda. Uning bahosiga ko‘ra, Chabahar–Zahedan liniyasining qurilishi “Shimol–Janub” xalqaro transport yo‘lagi tarkibiga integratsiyalash va yagona makro-mintaqaviy makon shakllanishi uchun zamin yaratadi.
Transport va logistika sohasidagi xalqaro ko‘p tomonlama kelishuvlar orasida Javlon Vahabov Ashxobod bitimini alohida ta’kidladi hamda uning Markaziy Osiyoni Fors ko‘rfazi va Janubiy Osiyo bilan bog‘laydigan xalqaro transport-tranzit yo‘lagini shakllantirishdagi salohiyatini e’tirof etdi.
MOXI direktori ta’kidladi: mintaqalararo bog‘liqlikni yanada rivojlantirish uchun Afg‘onistonni to‘laqonli hamkor sifatida jalb qilish bo‘yicha sa’y-harakatlarni kuchaytirish, RECCA va Istanbul jarayoni kabi ko‘p tomonlama taraqqiyot mexanizmlarini tiklash zarur.
Yakunda Javlon Vahabov bir qator tashabbuslarni ilgari surdi. Jumladan, savdo va investitsion aloqalarni mustahkamlash uchun biznes kengashlari va mintaqalararo forumlar tarmog‘ini yaratish, CASA-1000 loyihasi doirasida qayta tiklanadigan energiyani rivojlantirish va mintaqaviy tizimlarga integratsiyalash, transport-logistika jarayonlarini muvofiqlashtirish uchun
