Tadbir O‘zbekiston va Rossiya o‘rtasida Ittifoqchilik munosabatlari to‘g‘risidagi shartnoma imzolanganining 20 yilligiga bag‘ishlandi.

Davra suhbatida 30 dan ortiq diplomat, vazirlik va idoralar, tahliliy markazlar, ilmiy-tadqiqot va ta’lim muassasalari, shuningdek, O‘zbekiston va Rossiya ishbilarmon doiralari vakillari ishtirok etdi.

MOXI direktori Javlon Vaxabov o‘z qutlov so‘zida O‘zbekiston-Rossiya munosabatlari 20 yil ichida sifat jihatidan yangi ko‘lam kasb etgani, aniq loyihalar va real mazmun bilan boyiganini ta’kidladi.

Xususan, Rossiya O‘zbekistonning yetakchi hamkori maqomini saqlab qolayotgani ta’kidlandi: so‘nggi 20 yil ichida o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi qariyb olti baravarga oshdi - 2005-yildagi 2 milliard dollardan 2024-yilda 11,6 milliard dollargacha.

O‘z navbatida, Rossiya Federatsiyasining O‘zbekistondagi Favqulodda va muxtor elchisi Aleksey Yerxov O‘zbekiston va Rossiya o‘rtasidagi munosabatlar teng huquqlilik va o‘zaro manfaatlarni hisobga olish asosida qurilgani, "o‘z chuqurligi va ko‘lami bo‘yicha ular juda yuqori darajaga ko‘tarilganini" ta’kidladi.

Muhokamalar chog‘ida ishtirokchilar savdo, investitsiyalar, energetika, migratsiya va gumanitar almashinuv sohalarida o‘zaro manfaatli hamkorlik istiqbollarini muhokama qildilar.

Rossiya texnik tartibga solish va metrologiya federal agentligi (Rosstandart) rahbari Anton Shalaev O‘zbekistonning normativ bazasiga Rossiyaning axborot modellashtirish standarti kiritilgani real progress va hamkorlikning amaliy natijalarini ko‘rsatayotganini qayd etdi.

Rossiya Federatsiyasining O‘zbekiston Respublikasidagi savdo vakili Konstantin Zligostev Rossiya tomoni 4,5 milliard dollardan ortiq sarmoya kiritgan "Lukoyl" va "O‘zbekneftgaz" gaz-kimyo loyihasi muvaffaqiyatli hamkorlikning asosiy misollaridan biri bo‘lib qolayotganini ta’kidladi.

Shuningdek, Rossiya ishtirokida qurilgan, qiymati 280 million dollardan ziyod bo‘lgan, yiliga 500 ming tonnaga yaqin metall mahsulotlari ishlab chiqaradigan va 20 dan ortiq davlatga eksport qiladigan Toshkent metallurgiya zavodining ahamiyati ta’kidlandi.

Muhokamaning asosiy mavzularidan biri O‘zbekistonda atom energetikasini rivojlantirish bo‘ldi. "Atomqurilisheksport" AJ vitse-prezidenti Pavel Bezrukov Rossiya bilan hamkorlikda Jizzax viloyatida barpo etilayotgan noyob integratsiyalashgan atom elektr stansiyasini amalga oshirish boshlangani haqida gapirdi. Bu kichik va yirik energobloklarni birlashtirgan dunyodagi birinchi majmua bo‘ladi. Uning ta’kidlashicha, loyiha jadvalga muvofiq amalga oshirilmoqda: asosiy qurilish ishlari allaqachon boshlab yuborilgan, birinchi blokni esa 2029-yilda ishga tushirish rejalashtirilgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, qurilish avjiga chiqqan paytda 13 mingga yaqin mutaxassis ish bilan ta’minlanadi, ularning aksariyati O‘zbekiston fuqarolaridir.

"Rosatom" davlat korporatsiyasining O‘zbekistondagi vakili Aleksey Say Rossiya va O‘zbekiston o‘rtasida fizika institutlarining kuchli ilmiy bazasiga tayangan holda iqlimshunoslik va yadro texnologiyalari sohasidagi hamkorlik rivojlanib borayotganini ta’kidladi. U 2019-yildan buyon mamlakatning kelajakdagi atom sanoati uchun mutaxassislar tayyorlab kelayotgan MIFIning Toshkentdagi filiali faoliyatini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, kelajakda nurlanishning tibbiyot va qishloq xo‘jaligida qo‘llanilishi ko‘rib chiqilmoqda va hamkorlikda ishlashning eng istiqbolli sohalaridan biri sun’iy intellektdir.

Madaniy-gumanitar sohada ilmiy-ma’rifiy hamkorlikka alohida e’tibor qaratildi. A.M.Gorchakov nomidagi Jamoatchilik diplomatiyasini qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi ijrochi direktori o‘rinbosari Sergey Orlovning ta’kidlashicha, aynan ushbu yo‘nalish Rossiya va O‘zbekiston o‘rtasidagi aloqalarni mustahkamlashning asosiy drayveri hisoblanadi. Tomonlar dolzarb masalalarni muhokama qilish va o‘zaro manfaatli hamkorlikni rivojlantirish uchun amaliy takliflar ishlab chiqish imkonini beradigan ekspertlar ishiga bo‘lgan talabni ta’kidladilar.

Rossotrudnichestvo vakolatxonasining O‘zbekistondagi rahbar o‘rinbosari Rostislav Voytexovskiy Rossiya va O‘zbekiston o‘rtasida ta’lim, fan va madaniyat sohalaridagi hamkorlikning o‘sib borayotganini ta’kidladi. Xususan, Rossiya Federatsiyasining har yili ajratiladigan 810 ta byudjet o‘rinlari to‘liq talab qilinishi, Rossiya oliygohlarining ishtiroki kengayib borayotgani qayd etildi. U GITIS bilan loyihalarni, MEPhI filiali faoliyatini hamda “Yaxshi ishlar vaqti” va “Yaxshilik missiyasi” kabi gumanitar tashabbuslarni alohida qayd etdi. Ular jamoatchiliklararo aloqalar rivojiga va tarixiy xotirani asrashga xizmat qilmoqda.

Xulosa o‘rnida MOXI direktori O‘zbekiston va Rossiya o‘rtasida o‘tgan 20 yilda to‘plangan tajriba va amalga oshirilgan loyihalar iqtisodiyot, fan, ta’lim va gumanitar sohada o‘zaro manfaatli hamkorlikni yanada kengaytirish uchun mustahkam platforma yaratganini ta’kidladi. Tomonlar dolzarb masalalarni muhokama qilish va amaliy takliflar ishlab chiqishda ekspertlarning faoliyati juda zarurligini qayd etdilar.